Πάνας ο γιος του Ερμή και ο Πρίαπος

Η γέννηση και οι έρωτες του Πάνα

Πάνας ο γιος του Ερμή και ο Πρίαπος. Ο Πάνας ήταν θεός της Πελοποννήσου και ιδιαίτερα της Αρκαδίας και γιος του Ερμή. Ο Πάνας είχε ανθρώπινη μορφή με κέρατα και πόδια τράγου. Την περίοδο που ο πατέρας του Ερμής δρούσε στην Αρκαδία ως ποιμένας και έβοσκε τα πρόβατα ενός θνητού (ανάλογες υπηρεσίες είχε προσφέρει και ο Απόλλωνας), («Οι εχθροί του θεού Απόλλωνα»), ερωτεύτηκε τη Νύμφη του Δρυόπος. Από τον έρωτα αυτό γεννήθηκε ένα παιδί με πόδια τράγου και κέρατα που έφερνε παντού γέλια και φασαρία, ο Πάνας.

Η μητέρα του μόλις αντίκρισε το ανθρωπόμορφο τέρας τρόμαξε και έφυγε μακριά. Ο Πάνας έμεινε χωρίς μάνα αλλά ο Ερμής δεν τον εγκατέλειψε. Τον πήρε στην αγκαλιά του και τον πήγε στον Όλυμπο. Οι θεοί μόλις είδαν το ζωηρό μωρό ευχαριστήθηκαν μαζί του και περισσότερο ο Διόνυσος.

Ο Πάνας αναφέρεται στην ελληνική μυθολογία και στη νίκη του Δία εναντίον του Τυφωεύς, όπου έπαιξε καθοριστικό ρόλο («Μάχες Θεών και Τιτάνων – Τυφωεύς»). Επίσης, στη συνοδεία του Διονύσου ή σε αναπαραστάσεις από τη ζωή στη φύση εμφανίζονταν εκτός από τον Πάνα και ο Πανίσκοι. Δηλαδή, μικρότεροι Πάνες που εμφανίζονταν να έχουν τον ίδιο ρόλο με τους Σάτυρους («Νύμφες, Σιληνοί και Σάτυροι»).

Οι έρωτες του Πάνα

Ο Πάνας εμφανίζεται ως τρομακτικός και σκοτεινός θεός στις αφηγήσεις. Επίσης, μπορούσε να γίνει και κακός αν τάραζες τον μεσημεριανό ύπνο του. Ο θεός αυτός έσερνε το χορό των Νυμφών και συχνά τις κυνηγούσε να τις κάνει δικές του. Σύμφωνα με διηγήσεις ο Πάνας κυνήγησε τη νύμφη Πίτυς, η οποία για να τον αποφύγει μεταμορφώθηκε σε πεύκο. Η Σύριξ μεταμορφώθηκε σε καλάμι, από το οποίο ο ίδιος έφτιαξε τον αυλό των βοσκών, ενώ η Ηχώ έγινε αντίλαλος. Μεγάλη αδυναμία του Πάνα ήταν όμως η Σελήνη. Ούτε κι αυτή η νύμφη ήθελε όμως να τον ακολουθήσει. Για να την προσεγγίσει ο Πάνας έριξε πάνω του μία λευκή προβιά. Έτσι την έκανε να τον πλησιάσει και τότε ο θεός την πήρε επάνω στις πλάτες του.

Οι ιστορίες του Πάνα να προσπαθεί να προσεγγίσει ερωτικά τις Νύμφες κι εκείνες να μεταμορφώνονται για να τον αποφύγουν μοιάζει με την ιστορία του Απόλλωνα και της Δάφνης («Οι έρωτες του θεού Απόλλωνα»).

Ο Πρίαπος, ένας ακόμη τερατόμορφος γιος

Ο Πρίαπος θεωρούνταν γιος του Ερμή και της Αφροδίτης και κάποιοι υποστήριζαν ότι αυτός ήταν ο Ερμαφρόδιτος θεός («Ο Ερμαφρόδιτος γιος του Ερμή και της Αφροδίτης»). Άλλοι έλεγαν ότι πατέρας του ήταν ο Διόνυσος ή ακόμη και ο Δίας. Η ιστορία για τη γέννηση του Πρίαπου θα μπορούσε να αποτελεί παράφραση της γέννησης του Πανός και του Ηφαίστου (Η Ήρα, ο Άρης και ο Ήφαιστος | Ελληνική Μυθολογία). Δηλαδή παιδιών που γεννήθηκαν με δυσμορφία ή τερατογένεση. Αυτό ακριβώς ήταν και ο Πρίαπος.

Ένα νεογέννητο παιδί που ήρθε στον κόσμο με μεγάλη γλώσσα, τεράστια κοιλιά και περίεργο φαλλό που έβγαινε προς τα πίσω. Μόλις γέννησε η Αφροδίτη και αντίκρισε το τέρας που βγήκε από μέσα της απαρνήθηκε το παιδί της πετώντας το μακριά. Το εγκαταλελειμμένο βρέφος βρήκε ένας βοσκός, ο οποίος αμέσως θεώρησε ότι ο ερμαφροδιτισμός του με την παράξενη θέση του φαλλού θα έφερνε ευφορία στη γη.

Ο Πρίαπος ήταν ένας ακόμη από εκπαιδευτής των θεϊκών απόγονων των θεών του Ολύμπου, με ζωώδη μορφή. Όπως δηλαδή ο Χείρωνας, ο Κηδαλίωνας, ο Σιληνός, όλοι γνωστοί για τον εκπαιδευτικό ρόλο τους από την ελληνική μυθολογία.